مصونیت در برابر HIV با جهش ژنتیکی

نویسنده مریم اکرامیان
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

از طریق تاریخچه بیماری همه گیر ایدز، معدود افراد خوش شانس علیرغم اینکه دوباره و دوباره در معرض عفونت ایدز قرار گرفته اند، از بیمار شدن مصون مانده اند. اکنون، محققان در حال جستجوی دلیل تکاملی آن هستند تا بدانند که چرا برخی از مردم در برابر ویروس ایدز مقاوم هستند - و در بعضی موارد عملاً مصون هستند.

مطالعات منتشر شده حاکی از آن است که ریشه های تکاملی ایمنی در مقابل ایدز از قرن ها پیش شروع شده است، مدتها قبل از این که بیماری ایدز  حتی وجود داشته است. سوابق قومی و بیماریهای ناشی از اجداد دور ما، به نظر می رسد نقش مهمی در تعیین اینکه آیا ژنهای ما اجازه می دهد HIV را در بدن ما باقی بماند، بازی می کنند.

در حال حاضر، به نظر می رسد این یافته ها الهام بخش تحقیقات دارویی در این زمینه خواهد بود. اما با گذشت زمان، این تحقیق که چرا برخی از افراد به HIV مبتلا نمی شوند ممکن است به پزشکان در معالجه افرادی که انجام می دهند کمک کند. دکتر متیو دالان گفت: "با درک اینکه ژن ها به چه افرادی کمک می کنند تا از بیمار شدن جلوگیری کند ،" به ما میتواند در روش های درمان جدید کمک کند.

مققاومت ژنتیکی مردم اروپایی شمالی تبار با جهش ژن گیرنده CCR5

مقاومت ژنتیکی در برابر ایدز به روش های مختلفی عمل می کند و در گروه های قومی مختلف ظاهر می شود. قدرتمندترین شکل مقاومت، ناشی از نقص ژنتیکی، محدود به افراد دارای میراث اروپایی یا آسیای میانه هستند، میباشد. تخمین زده می شود که ۱ درصد از مردم اروپای شمالی تبار، واقعاً در برابر عفونت ایدز مصون هستند، در حالیکه سوئدی ها با درصد بیشتری از سایر این کشورها مصونیت دارند. یک تئوری اینست که جهش در اسکاندیناوی شروع و توسعه یافته و سپس با مهاجرت اقوام به سمت جنوب حرکت کرده است.

مصونیت به ایدز به دلیل عدم اتصال به گیرنده های سلولهای بدن

همه کسانی که دارای بالاترین سطح ایمنی HIV هستند، یک جفت ژن جهش یافته دارند- یکی در هر کروموزوم- که مانع از ایجاد گیرنده در سلولهای ایمنی بدن می شوند و به ویروس اجازه اتصال به سلولهای ایمنی بدن را نمیدهد و اینگونه ویروس ایدز در هم میشکند. اگر به اصطلاح گیرنده CCR5 - که دانشمندان می گویند شبیه قفل است - وجود نداشته، ویروس نمی تواند وارد سلول شود و آن را بگیرد.

برای محافظت، فرد باید این ژنها را از هر دو والدین به ارث ببرند. کسانی که یک ژن جهش یافته را فقط از یک والدین به ارث می برند نسبت به سایر افراد مقاومت بیشتری در برابر HIV دارند اما آنها کاملا مصون نخواهند بود. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از کسانی که در اروپای شمالی اند، از این مقاومت بیشتر برخوردارند.

دلیل جهش ژنتیکی مقاوم بودن به ویروس ایدز

محققان با استفاده از فرمول هایی که تخمین می زند جهش های ژنتیکی از چه زمانی ایجاد شده است، کشف کرده اند که این جهش به قرون وسطی می رسد. 

چرا جهش ها اینقدر طول می کشد؟ محققان در ابتدا فکر می کردند که این جهش برای محافظت در برابر طاعون بوبونیک باعث مرگ سیاه در اروپا شده است. کسانی که دارای جهش هستند بیشتر عمر می کردند و فرزندان بیشتری داشتند در حالی که بسیاری از همسایگان خود درگذشتند. این واقعیت که جهش ژنتیکی نیز قرنها بعد در مقابل HIV محافظت می کرد، فقط یک تصادف است.

سناریوی طاعون تا حد زیادی به نفع یک فاجعه کشنده دیگر دور ریخته شده است. "آلیسون گالوانی"، استاد اپیدمیولوژی دانشگاه ییل، گفت: این جهش باید احتمالا حاصل بیماری مانند آبله بوده باشدکه از آن زمان به بعد به طور مداوم بوده است.در حالی که بیماری طاعون می آمد و می رفت،اما آبله در قرن نوزدهم هم ادامه داشت و احتمالا جهش اتفاق افتاده و طی تکامل برای محافظت بیشتر از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.

موارد دیگری از جهش های ژنتیکی نیز وجود دارد که بر دو بیماری تأثیر می گذارد: افرادی که یکی از دو جهش لازم برای ایجاد آنمی سلول داسی را به ارث می برند در نهایت با مقاومت بیشتری در برابر مالاریا روبرو می شوند.

جهش ژنتیکی که باعث فقدان گیرنده ای برای اتصال ویروس ایدز به سلول ها می شود،  قرن ها پیش در سوئد و اروپای شمالی ایجاد و به دلیل مصونیت از یک همه گیری در آن دوره گسترش یافته است.

گزارشی را در ژورنال Nature نوشته شد که نظریه مصونیت بخاطر طاعون را از بین برد پس از آنكه محققان دریافتند موش هایی كه با جهش ژنی محافظت شده از ایدز پرورش یافته اند هنوز با طاعون بیمار شده اند. با این وجود، مطمئن نیستند که آبله مرغان عاملی برای افزایش عمر این جهش است، و گمان می کند که یک بیماری با شدت کمتر- مثل اسهال – عامل باقی ماندن این جهش و تکامل آن شده است.

مقاوم بودن بیشتر افراد دارای ژن بیشتر CCL3L1 نسبت به ایدز

علاوه بر اروپای شمالی و آسیای مرکزی با جهش ژن گیرنده CCR5، تحقیقات جدید نشان می دهد که اعضای چندین گروه قومی نوع دیگری، مقاومت کمتری نسبت به ایدز دارند. در مطالعه Science که این هفته منتشر شد، تیم بزرگی از محققان گزارش دادند که افرادی که نسخه های بیشتری از یک ژن خاص دارند، مقاومت بیشتری در برابر ایدز دارند، در برخی موارد به طور قابل توجهی نحوه برخورد با عفونت را تغییر می دهند.

محققان تعداد نسخه های یک ژن معروف به CCL3L1 را در ۴۳۰۰ نفر بررسی کردند- برخی که HIV مثبت، برخی از HIV منفی داشتند. کسانی که بیشترین نسخه از این ژن را در بدنشان داشتند- اما فقط در مقایسه با سایر افراد گروه قومی خود- بیشترین مصونیت را نسبت به HIV دارند. افراد مثبت HIV با داشتن کمترین نسخه این ژن در بدنشان ۲/۶ برابر سریعتر از سایر افراد آلوده به بیمار مبتلا شدند.

به نظر می رسد نسخه های بیشتری از ژن CCL3L1 به پروتئین های بیشتری به نام سیتوکین ها را کپی میکند  این سیتوکین ها به گیرنده های سلولهای ایمنی متصل میشوند-گیرنده ها را قفل میکنند.  سیتوکین ها "به سلولهای التهابی می گویند وقت آن است که حرکت کنند و به جایی بروند." با وجود تعداد بیشتری سیتوکین، تعداد گیرنده های کمتری برای اتصال ویروس ایدز باقی میماند.

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
سوالات متداول
احساس می کنم علائم بیماری ایدز را دارم باید چکار کنم؟
اگر مشکوک به بیماری ایدز هستید باید تست ازمایشگاهی انجام بدهید،اگر دوبار تست مثبت شد میشود گفت نتیجه ی نهایی مثبت هست.بنابراین توسط دکتر متخصص عفونی ویزیت شوید و در صورت صلاحدید ایشان آزمایشات تکمیلی رو انجام بدهید.
برچسب ها:
منبع:
مطالب مرتبط
ژن‌های کودک از مادر یا از پدر به ارث می‌رسد؟
رنگ چشم جنین
معایب و مزایای ختنه کردن در مردان
آیا سکته مغزی ارثی است؟
چرا زنان بیشتر از مردان عمر می کنند؟
تاثیر ژنتیک بر دوقلوها
آخرین مطالب
علت پوست پوست شدن نوک سینه
بیماری عروق کوچک قلب
حساسیت به سویا
زخم دهانه رحم یا سرویسیت
آیا آی وی اف درد دارد؟
داروی بیزوپرولول