تزریق هورمون رشد در کودکان و بزرگسالان

نویسنده سارا فرخی
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

برخی از افراد به امید آن که احساس جوانی و سرزندگی آن ها تشدید یا باز گردانده شود، به ماده ای به نام هورمون رشد انسانی (HGH) روی می آورند. اما کارشناسان اعلام کرده اند که این امید بیهوده است. و بدتر اینکه، این محصولات مصنوعی می توانند مضر باشند.

هورمون رشد که توسط غده هیپوفیز در مغز تولید می شود باعث رشد در کودکان و نوجوانان می گردد. همچنین این هورمون در تنظیم ترکیبات بدن، مایعات بدن، رشد عضلات و استخوان ها، متابولیسم قند و چربی و احتمالاً عملکرد قلب کمک شایانی می کند. در طی سال های اخیر، برخی از شرکت های دارویی، شروع به ساخت و پخش هورمون رشد مصنوعی کرده اند و آن ها را در مراکز مختلف و اینترنت به فروش می رسانند.

مزایا و معایب استفاده از هورمون رشد مصنوعی

هورمون رشد مصنوعی انسان در سال ۱۹۸۵ به تولید انبوه رسید و توسط سازمان جهانی دارو برای مصارف خاص در کودکان و بزرگسالان تأیید شده است. در كودكان، تزريق هورمون رشد براي درمان قد کوتاه با علت ناشناخته و همچنين رشد ضعيف و کم نسبت به همسالان کودک به دلايل متعدد پزشكي مورد تأييد است، بیماری هایی مثل:

  • سندرم ترنر: اختلال ژنتیکی است که بر رشد دختران مبتلا تأثیر می گذارد.
  • سندرم پرادر ویلی: یک اختلال ژنتیکی غیر معمول است که باعث ضعف ماهیچه ها، سطح پایین هورمون های جنسی و احساس گرسنگی مداوم می شود.
  • بیماری های مزمن کلیوی
  • کمبود هورمون رشد یا نارسایی آن
  • کودکانی که بر اثر سن کم حاملگی، نارس و کوچک به دنیا می آیند.

استفاده از هورمون رشد برای کودکانی که به دلایلی رشد ضعیف و کوتاهی قد دارند و یا بزرگسالانی که داراری بیماری های خاص (سندرم روده کوتاه و..) با تایید پزشک از نظر سازمان بهداشت جهانی تایید شده است.

در بزرگسالان، مصارف مصوب برای استفاده از هورمون رشد شامل موارد زیر است:

  • سندروم روده کوتاه: وضعیتی که به دلیل بیماری شدید روده یا برداشتن قسمت بزرگی از روده به کمک جراحی، مواد مغذی به درستی جذب نمی شوند
  • کمبود هورمون رشد به دلیل تومورهای نادر موجود در غده هیپوفیز
  • از بین رفتن ماهیچه ها در اثر ویروس HIV و بیماری ایدز

اما اخیرا دیده می شود که افراد از هورمون رشد برای موارد دیگری استفاده می کنند که این کار از نظر سازمان جهانی دارو تایید شده نیست. گروهی از این افراد قصد دارند با استفاده از این هورمون، عضله سازی کنند و با استفاده از سایر دارو های مکمل و تقویت کننده ها مانند استروئید ها، عملکرد ورزشی خود را بهبود دهند و اندام زیبا تری را بسازند. در واقع اثر مثبت این هورمون بر بهبود کیفیت فعالیت های ورزشی تاکنون ناشناخته مانده و تایید نشده است.

از آنجا که سطح هورمون رشد بدن به طور طبیعی با افزایش سن کاهش می یابد، برخی از متخصصان با تکیه بر حدس و گمان اعلام کرده اند که تزریق هورمون رشد می تواند عوارض پیری و یا افزایش سن را معکوس کند و به بدن طراوت و جوانی را بازگرداند. اما این ادعاها نیز توسط هیچ سازمان معتبری در دنیا تأیید نشده است. استفاده از هورمون رشد برای جلوگیری از پیری مورد تأیید سازمانی جهانی دارو نیست.

با این وجود، برخی افراد از پزشک خود داروی مصنوعی هورمون رشد را برای موارد غیر ضروری دریافت می کنند. برخی دیگر از مردم محصولات هورمون رشد یا محصولاتی را که ادعا می شود باعث افزایش تولید این هورمون در بدن شما می شوند را به شکل قرص و اسپری خریداری می کنند. شرکت هایی که این محصولات را به صورت تبلیغاتی در تلویزیون یا به صورت آنلاین بازاریابی می کنند ادعا می کنند که ساعت بیولوژیکی بدن شما را به عقب بر می گردانند، باعث کاهش چربی بدن شما می شوند، عضله سازی را تحریک می کنند، ترمیم و رشد مو را بهبود می دهند، سیستم ایمنی شما را تقویت می کنند، قند خون را تعدیل می نمایند، انرژی و نیاز جنسی شما را افزایش می دهند، کیفیت خواب را بالا می برند، به قدرت بینایی و حافظه کمک می کنند. با این حال، سازمان جهانی دارو هیچ مدرک موثقی برای تأیید این ادعا که این محصولات اثرات مشابهی با عملکرد هورمون طبیعی رشد در بدن دارند را مشاهده نکرده است.

استفاده از هومون رشد برای عضله سازی، ترمیم و رشد مو، کاهش چربی بدن و افزایش قوای جنسی از نظر سازمان بهداشت جهانی تایید نشده است.

آیا بعضی از افراد به درمان با هورمون رشد احتیاج دارند؟

بزرگسالانی که کمبود هورمون رشد دارند ( نه کاهش احتمالی هورمون رشد به دلیل پیری) ممکن است توسط پزشکان معالج با هورمون رشد مصنوعی درمان را شروع کنند. در بیشتر افراد، کمبود هورمون رشد ناشی از تومور خوش خیم در غده هیپوفیز (آدنوم هیپوفیز) است یا در اثر درمان آدنوم  با جراحی یا رادیوتراپی به وجود می آید.

برای بزرگسالانی که کمبود هورمون رشد دارند، تزریق این هورمون می تواند باعث:

  • افزایش ظرفیت ورزش
  • افزایش تراکم استخوان 
  • افزایش توده عضلانی 
  • کاهش چربی بدن شود.

همچنین استفاده از هورمون رشد مصنوعی برای درمان بزرگسالان مبتلا به کمبود هورمون رشد مرتبط با ایدز یا HIV که باعث توزیع نامنظم چربی در بدن می شود نیز تأیید شده است.

خطرات مصرف یا تزریق هورمون رشد مصنوعی چیست؟

استفاده از هورمون رشد مصنوعی ممکن است عوارض جانبی زیادی را در بزرگسالان سالم ایجاد کند، از جمله:

  • سندرم تونل کارپال
  • افزایش مقاومت به انسولین در بدن
  • دیابت نوع ۲
  • تورم در بازوها و پاها (ورم)
  • درد مفاصل و ماهیچه ها
  • برای مردان، بزرگ شدن بافت سینه (ژنیکوماستی)
  • افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان ها

مطالعات بالینی در مورد درمان با هورمون رشد مصنوعی در بزرگسالان و افراد مسن سالم نسبتاً كوچك و كوتاه مدت بوده است، بنابراین اطلاعاتی در مورد اثرات طولانی مدت درمان با هورمون رشد در دست نیست.

 

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
مطالب مرتبط
افزایش قد دختران تا چه سنی ادامه دارد؟
کمبود هورمون رشد
مصرف مکمل های بدنسازی
مواد غذایی پروتئین دار برای بدنسازی
تفاوت عضله و چربی بر وزن بدن
رشد قد پسران تا چه سنی ادامه دارد؟
آخرین مطالب
درد مفصل
تفاوت ناتوانی جنسی و عقیم بودن (نازایی)
انواع سرفه و درمان
آسپارتام چیست؟
علت سنگین شدن سینه ها
امیکرون کودکان