سنگ کلیه؛ علل و علائم

نویسنده دکتر فاطمه خلیلی

حدود ۱۹ درصد مردان و ۹ درصد زنان  تا ۷۰ سالگی درگیر سنگ کلیه یا نفرولیتیازیس می شوند و تقریبا اتفاق رایجی است. خوشبختانه درمان های موثری برای سنگ کلیه وجود دارد. همچنین می توان اقداماتی در جهت پیشگیری از برگشت دوباره ی سنگ ها  انجام داد.

علت ایجاد سنگ کلیه

سنگ های کلیه زمانی تشکیل می شوند که سطح مواد خاصی مثل( کلسیم، اگزالات، سیستین و یا اوریک اسید) در بدن و در ادرارتان بالا برود. همچنین سنگ ها اگر شما ادرار زیاد نداشته باشید. یا مایعات کافی دریافت نکنید حتی اگر مقادیراین مواد در بدنتان نرمال باشد، بازهم می تواند سنگ کلیه ایجاد  شود.

این مواد کریستال های ریزی تشکیل داده و در کلیه سفت می شوند  و به مرور سایزشان بزرگ می شود و سنگ کلیه را تشکیل می دهند. سنگ در مجاری ادراری حرکت و از طریق ادرار از بدن خارج می شوند. سنگ کلیه اگر به مجاری ادراری بچسبد، باعث انسداد مجاری شده و ایجاد درد می کند.

سنگ های درشت همیشه به خودی خود با ادرار خارج نمی شوند و گاهی اوقات به یک پروسه خفیف تهاجمی برای خروج  نیاز دارند.

عوامل  افزایش احتمال ایجاد سنگ کلیه

برخی از بیماری ها، عادت های غذایی یا داروها می توانند خطر ایجاد سنگ های کلیوی را افزایش دهند برای مثال بیمارانی که یکبار به سنگ کلیه مبتلا شده اند خطر ابتلای بیشتری نسبت به سایرین دارند. همچنین سابقه خانوادگی سنگ کلیه احتمال ابتلا به سنگ کلیه را بالا می برد.

جدول- مواد غذایی و مشکلات پزشکی که خطر ایجاد سنگ کلیه را بالا می برند.
سایر شرایط پزشکی تغذیه
هایپرپاراتیروئیدیسم عدم مصرف آب کافی
نقرس رژیم غذایی با سطح پایین کلسیم
دیابت ملیتوس مصرف مکمل های کلسیم
چاقی رژیم های غذایی سرشار از پروتئین حیوانی
بیماری کرون رژیم های غذایی سرشار از قند ( سوکروز و فروکتوز)
انجام عمل بای پس معده یا روده رژیم غذایی با سطوح پایین فیتات ( موجود در گندم، جو، برنج ،چاودار و لوبیا)
- مصرف مقادیر بالای سدیم و مصرف مرتب اسفناج

 

علائم سنگ کلیه

بعضی مواقع سنگ های کلیه هیچ علائمی نشان نمی دهند وبیمار زمانی که برای موارد دیگر عکس برداری می کند، متوجه می شود. سنگ ها می توانند برای سال ها در کلیه ها باقی بمانند بدون اینکه علامتی نشان دهند. اگرچه سنگ ها زمانی که از کلیه به مجاری ادراری حرکت می کنند، غالبا علائمی را نشان می دهند.

 

۱- درد های نوسانی

درد رایج ترین علامت ناشی از حرکت سنگ است. غالبا درد زمانی که باعث انسداد مجاری ادراری می شود، شروع می شود. (زمانی که سنگ مانع از عبور ادرار از کلیه به مثانه می شود.)  

شدت درد می تواند از خفیف تا شدید در هر فرد متفاوت باشد طوری  که نیاز شود بیمار به درمانگاه مراجعه پیدا کند. شدت درد اغلب نوسان دارد ولی تا زمانی که درمان صورت نگیرد، درد فرد بطور کامل بهبود نمی یابد. امواج درد شدیدی که معمولا از ۲۰ تا ۶۰ دقیقه طول می کشند به آنها کولیک کلیوی می گویند. درد می تواند از پهلوها شروع ( جایی بین لگن  و دنده ها) شود یا  در قسمت های پایین شکم می تواند باشد و تا کشاله ران ادامه یابد.

اگر دردی دارید که مشکوک به درد ناشی از سنگ کلیه است باید برای بررسی بیشتر به پزشک مراجه کنید تا توصیه ها و اقدامات لازم را انجام دهید.

۲- خون در ادرار 

بیشتر افرادی که سنگ کلیه دارند در ادرارشان خون وجود دارد که اصطلاحا "هماچوری" گفته می شود. رنگ ادرار ممکن است صورتی یا متمایل به قرمز باشد و یا ممکن است خون در ادرار قابل رویت نباشد اما در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ، تشخیص داده شود. اگر متوجه وجود خون در ادرارتان شدید حتما پزشکتان را مطلع سازید. پزشک می تواند دستور انجام تست هایی را بدهد که مشخص شود که آیا خون بدلیل سنگ کلیه ایجاد شده و یا دلیل دیگری دارد.

۳- سنگریزه (شن)

 شن یا ماسه  که بصورت سنگ های ریز متعدد هستند ممکن است همراه با ادرارتان دفع شود.

۴- دیگر علائم

نشانه های دیگر سنگ کلیه، تهوع یا استفراغ، درد هنگام دفع ادرار یا احساس نیاز فوری برای دفع ادرار می تواند باشد.

تشخیص سنگ کلیه

سنگ های کلیوی اغلب با علائمی که ایجاد می‌کنند، معاینه های بالینی و آزمایش های رادیولوژی تشخیص داده می شوند.

سی تی اسکن (CT) 

سی تی اسکن، تصویر سه بعدی از ساختارهای درون بدن به ما می دهد. اگر به سنگ کلیه شک داشته باشید یک نوع بخصوص سی تی اسکن ( که سی تی بدون ماده حاجب نامیده می شود) اغلب توصیه می شود زیرا که بهترین روش برای دیدن سنگ است. عکس رادیولژی ساده (X ray)  بطور قطع و قابل اعتماد نمی تواند سنگ های کلیه را در همه شرایط  تشخیص دهد.

از آنجایی که سی تی اسکن " لو دوز" اشعه کمتری نسبت به سی تی اسکن های قدیمی دارد، بازهم پزشکان سعی می کنند تعداد سی تی اسکن هایی فرد را محدود کنند (برای به حداقل رساندن در معرض اشعه قرار گرفتن).

اولتراسوند(سونوگرافی)

یک اولتراسوند یا سونوگرام  نوع دیگری از روش های عکس برداری است که در تشخیص سنگ های کلیوی می تواند مورد استفاده قرار گیرد اگرچه سنگ های کوچک یا سنگ های داخل میزنای (لوله هایی که کلیه را به مثانه مرتبط می کند.)ممکن است با این روش تشخیص داده نشوند.

اولتراسوند(سونوگرافی) روش تشخیصی ترجیحی برای بیمارانی است که باید از اشعه خوردن اجتناب کنند شامل زنان باردار و اطفال می باشد.

درمان سنگ کلیه

درمان سنگ کلیه ای که باعث انسداد شده است، بستگی به اندازه و محل سنگ و همچنین میزان درد و توانایی بیمار در میزان مصرف مایعات دارد.

  1. اگر سنگ کلیه شما به اندازه ای کوچک است که بتواند عبور کند درد شما قابل تحمل است و شما قادر خواهید بود که بخورید و بیاشامید و پزشک به احتمال زیاد  گرفتن درمان در منزل را پیشنهاد می دهد.
  2. اگر شما درد و یا تهوع شدید دارید ممکن است نیاز داشته باشید که با ضد درد قوی تر و مایعات تزریقی درمان شوید  که اغلب در بیمارستان به بیمار داده می شوند
  3. .اگر فرد دچار تب شده نیاز هست تا دراسرع وقت به بیمارستان مراجعه کند زیرا تب نشانه ی یک عفونت جدی  میتواند باشد.
برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
سوالات متداول
علت و درمان سوزش ادرار چیست؟
سوزش ادرار به تنهایی و بدون علایمی مثل درد پهلو و شکم و تب و بدون مشکل زمینه ای مثل سنگ کلیه و ...، ناشی از عفونت ادرار است و نیاز به درمان آنتی بیوتیکی دارد . توصیه میکنم مایعات فراوان مصرف کنید و جهت دریافت دارو به پزشک مراجعه کنید .
مطالب مرتبط
تغییر رنگ ادرار
ادرار خونی یا هماچوری نشانه چیست؟
نشانه های کم آبی بدن
علت ایجاد سنگ کلیه چیست؟
مثانه پرکار (مثانه بیش فعال)؛ از علائم تا درمان آن
علت عدم درمان عفونت ادراری با آنتی بیوتیک ها
آخرین مطالب
درد مفصل
تفاوت ناتوانی جنسی و عقیم بودن (نازایی)
انواع سرفه و درمان
آسپارتام چیست؟
علت سنگین شدن سینه ها
امیکرون کودکان