چرا خمیازه می کشیم؟

نویسنده سارا فرخی
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

همه ی انسان‌ها و بیشتر حیوانات خمیازه می کشند. حتی فکر کردن در مورد خمیازه کشیدن نیز باعث می شود که شما این کار را انجام دهید. شما نباید سعی کنید آن را از بین ببرید یا از آن جلوگیری نمایید، زیرا علت خمیازه کشیدن انسان این است که بدن بنا به مسائلی، به آن نیاز دارد. خمیازه کشیدن یکی از مسری ترین و غیرقابل کنترل ترین کارهایی است که بدن انجام می دهد.

در مورد اینکه چرا مردم خمیازه می کشند نظریه های زیادی وجود دارد. یک نظریه مشهور این است که خمیازه کمک می کند تا اکسیژن بیشتری وارد بدن شما شود. اما این نظریه تا حدود زیادی نفی شده است.

در این مقاله به بررسی یک سری آزمایشات تعجب آور در مورد خمیازه کشیدن پرداخته ایم که در ادامه آن ها را می خوانیم.

نظریه های خمیازه

دلایل خمیازه، حتی اگر خسته نباشید

علمی ترین نظریه در مورد اینکه چرا خمیازه می کشیم مورد تأیید است تنظیم درجه حرارت مغز است. دانشمندی به نام گالوپ از دانشگاه پرینستون می گوید: طبق آزمایشات ما بر روی انسان و موش‌ها، خمیازه کشید باعث خنک شدن مغز می شود. ایده اصلی تحقیقات آنها این است:

  • وقتی انسان شروع به خمیازه می کند، کشش شدید فک او باعث افزایش جریان خون در گردن، صورت و سرش می شود.
  • نفس عمیق کشیدن در هنگام خمیازه، جریان مایع نخاعی و خون را از مغز به سمت پایین تحمیل می کند.
  • هوای خنک تنفسی در دهان باعث خنک شدن این مایعات می شود.

گالوپ می گوید: "این فرآیند ها ممكن است مانند یك رادیاتور عمل كنند و خون را از مغز خارج كنند در حالی كه خون خنك تری از ریه ها و اندام ها وارد می كنند و در نتیجه سطح [مغز] را خنك می گردانند".

آزمایش تاثیر دمای هوا بر میزان خمیازه

مطالعه دیگری در سال ۲۰۱۴ که در مجله معتبر Physiology & Behavior منتشر شده است، با بررسی عادات خمیازه ۱۲۰ نفر نشان می دهد که خمیازه در زمستان کمتر اتفاق می افتد. اگر دمای مغز بیش از حد معمول باشد، استنشاق هوا می تواند به خنک شدن آن کمک کند.

اما فرضیه گالوپ پیش بینی می کند که هوای سرد در پاییز و زمستان بهتر می تواند باعث تنظیم شدن دمای مغز شود، بنابراین در فصول سرد بیشتر خمیازه می کشیم، اما در فصول گرم سال که درجه دمای محیط افزایش می یابد، انسان برای خنک نگه داشتن مغز خود به طور غیرارادی کمتر خمیازه می کشد. 

محققان طی مطالعه ای از ۸۰ عابر پیاده خواستند تا تصاویر خمیازه کشیدن مردم را مشاهده کنند. مشهور است که مردم اغلب وقتی دیگران را می بینند که در حال خمیازه کشیدن هستند، خمیازه می کشند.

نهایتا مشخص شد که در هوای خنک، ۴۵ درصد از مردم وقتی به این تصاویر نگاه می کنند خمیازه می کشند. اما در هوای گرم تر، فقط ۲۴٪ از مردم خمیازه می کشند. علاوه بر این، افرادی که در هوای خنک بیرون باشند، بیشتر خمیازه می‌کشیدند و آن‌هایی که در هوای گرم کمتر بیرون می‌رفتند، خمیازه کمتری می کشیدند.

بنابراین طبق نتایج حاصل شده از تمامی تحقیقات روی این موارد، بدن باید هنگام خنک شدن هوا بیشتر خمیازه بکشد و در هنگام گرم شدن هوا باید کمتر خمیازه بکشد.

شما خمیازه می کشید چون:

  • مغز انسان خسته شده است و دچار کاهش دما می شود.
  • مغز فرد احساس هیچ گونه تحریک و فعالیتی نمی‌کند و شروع به کند شدن می کند و باعث افت دما می گردد.
  • با دیدن فرد دیگری که در همان محیطی است که شما هستید و در حال خمیازه کشیدن است، شروع به خمیازه می کنید که دمای مغز شما هم با او یکسان گردد.
  • دلیل دیگری که ممکن است باعث خمیازه کشیدن شود این است که بدن می‌خواهد خودش را بیدار و آگاه کند. این حرکت به کشش ریه ها و بافت‌های آن‌ها کمک می کند و به بدن این امکان را می دهد تا عضلات و مفاصل خود را خم و منعطف کند. همچنین می تواند خون را به سمت صورت و مغز سوق دهد تا باعث افزایش هوشیاری فرد شود.

آیا خمیازه مسری است؟

خمیازه قطعاً مسری است. حتی افراد ممکن است با دیدن فیلم هایی که کاراکترهای آن خمیازه می کشند نیز خمیازه کشیدن را راه بیندازند. اگر در طول خواندن این مقاله و با دیدن عکس های آن دچار خمیازه کشیدن شده اید، این موضوع به شما ثابت می شود.

در واقع اگر حتی یک بار در طول این مطلب خمیازه کشیدید، طبق یک مطالعه از دانشگاه بیلور، یک نشانه ی خیلی خوب می تواند باشد: شما همدلی و پیوند خوبی را از خود نشان می دهید. این مطالعه که در مجله Personality and Individual Differences منتشر شده است، ۱۳۵ دانشجوی دانشگاه، شخصیت آن ها و نحوه واکنش آن ها به حرکات مختلف صورت را مورد بررسی قرار داده است.

نتایج نشان داد که هرچه فرد احساس همدلی کمتری داشته باشد، پس از دیدن فرد دیگری که خمیازه می کشد، کمتر خمیازه می کشد. لازم به ذکر است که این نتایج قابل تعمیم نیستند. خمیازه کشیدن دلیل بر گرایش‌های روان پریشی یا ضد اجتماعی نیست.

چرا خمیازه مسری است؟

بیشتر حیوانات هم مانند انسان ها خمیاز ه می کشند. اما تنها در تعداد کمی از آن ها این عمل مسری است.

مسری بودن خمیازه به دلیل حس همدلی در انسان و یا حیواناتی مانند میمون‌ها است. و بخشی از مغز که کنترل حرکت را بر عهده دارد (قشر حرکتی) مسئول پدیده "تقلید غیرارادی" است که باعث می‌شود تا خمیازه مسری باشد.

راه های جلوگیری از خمیازه

۱. تنفس عمیق را امتحان کنید.

اگر احساس می کنید زیاد خمیازه می کشید، تمرینات تنفس عمیق را از طریق بینی انجام دهید. بدن شما ممکن است به اکسیژن بیشتری نیاز داشته باشد. یک مطالعه در سال ۲۰۰۷ همچنین نشان داد که تنفس از بینی، خمیازه کشیدن مسری را به طور موثری کاهش می دهد.

  • سعی کنید خواب با کیفیت تری داشته باشید.
  • بیشتر تمرین و ورزش کنید.
  • از مصرف کافئین و الکل خودداری کرده یا آن را محدود کنید.
  • یک برنامه خواب منظم را برنامه ریزی کنید و به آن پایبند باشید.
  • قبل از خواب یک محیط آرام و راحت را ایجاد کنید.

۲. فعال باشید

ترک عاداتی مثل کم فعالیتی هم می تواند به تحریک مغز شما کمک کند. احساس خستگی، بی حوصلگی و استرس نیز باعث می شود افراد بیشتر خمیازه بکشند. خمیازه کشیدن بیش از حد ممکن است در اثر مصرف بیش از حد کافئین یا سم زدایی از مواد افیونی (نوعی مخدر) ناشی شود.

آیا برای خمیازه کشیدن "بیش از حد" باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر احساس می کنید که بیش از حد معمول خمیازه می کشید و علائم دیگری را در فعالیت های روزمره خود می بینید که باعث اخلال در کارهای شما می شود، باید به پزشک مراجعه کنید.

بهتر است در هنگام ملاقات با پزشک از میزان تعداد خمیازه‌هایتان در طول روز و علائم همراه آن مانند تاری دید، خستگی مفرط، بدن درد و... بگویید. این اطلاعات می تواند به پزشک کمک کند تا در صورت وجود بیماری زمینه ای، آن را تشخیص دهد و براساس نیازهای فردی، توصیه های درمانی را انجام دهد.

جمع بندی

نظریه های زیادی در پشت چرایی خمیازه کشیدن وجود دارد. مطالعات و تحقیقات اخیر نشان می دهد این کار روشی است که بدن ما می تواند با آن دمای مغز را تنظیم کند. اگر خواب کافی نداشته باشید و احساس خستگی نکنید ممکن است بیشتر از همیشه خمیازه بکشید.

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
مطالب مرتبط
سرطان چگونه بوجود می آید؟
حقایق جالب در مورد زبان و جوانه چشایی
چرا رنگ پوست مردم جهان متفاوت است؟
چرا مردها نوک سینه دارند؟
یائسگی مردان
سندرم های عجیب روانی
آخرین مطالب
علت پوست پوست شدن نوک سینه
بیماری عروق کوچک قلب
حساسیت به سویا
زخم دهانه رحم یا سرویسیت
آیا آی وی اف درد دارد؟
داروی بیزوپرولول