دلیریوم بعد از عمل جراحی

نویسنده مریم اکرامیان
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

بسیاری از بیماران پس از جراحی گیج می شوند، اما دلیریوم نوع خاصی از سردرگمی است که می تواند در بیمارستان و در طی بهبودی از جراحی هایی مانند عمل قلب باز و... ایجاد شود. با اینکه دلیریوم می تواند باعث گیجی و سردرگمی فرد بیمار شود، اما همه مشکلات فرد ناشی از دلیریوم نیست.

دلیریوم یا هذیان نوعی تغییر عملکرد ذهنی است که به طور ناگهانی اتفاق می افتد. این بیماری طبیعتاً حاد است. پس از تشخیص و درمان، بیمار با گذشت زمان به حالت طبیعی خود باز می گردد. هذیان و دلیریوم بعد از عمل جراحی درسالمندان و افراد مسن بیشتر رخ می دهد.

عوامل خطر

 با اینکه هرکسی می تواند به دلیریوم یا هذیان مبتلا شود، اما برخی افراد احتمال بیشتری دارند که در بیمارستان دچار دلیریوم یا هذیان شوند. برای مثال سن نقش زیادی دارد، همچنین شدت بیماری فعلی فرد، سطح طبیعی عملکرد روزانه بیمار و سلامت کلی بیمار نیز نقش دارد.

احساس سردرگمی، توهم و هذیان بعد از عمل های سنگین یا بعد از بیماری بخصوص در افراد مسن و سالمند می تواند نشان دهنده دلیریوم در او باشد.

  • افراد مسن و سالمند
  • افراد مبتلا به زوال عقل، بیماری آلزایمر یا نوع دیگری از اختلال سلامت روان که توانایی تفکر واضح و شفاف را کاهش می دهد یا باعث سردرگمی فرد می شود.
  • افراد مبتلا به افسردگی
  • بیمارانی تحت عمل جراحی قرار گرفته اند.
  • بیماران ICU، بیماران با بیماری سخت تر
  • بیمارانی که مدت بیشتری بستری هستند.
  • مصرف داروهای متعدد

همانطور که می دانید، یک بیمار مسن مبتلا به زوال عقل که نیاز به مراقبت های ویژه دارد به طور قابل توجهی در معرض خطر بیشتری نسبت به یک بزرگسال جوان است.

افراد بستری در بخش های مراقبت های ویژه، در خواب و بیداری خود دچار مشکل می شوند، زیرا این بیماران به طور مرتب از نظر علائم حیاتی، مصرف داروها مرتب بیدار می شوند و یا حتی داروهای بیشتری در طول روز و شب دریافت می کنند و اغلب در اتاق هایی هستند که به طور شبانه روز روشن هستند. در آن شرایط، ممکن است هذیانی را بشنوید که به عنوان "روان پریشی ICU" شناخته می شود.

این بیماری در افراد مسن و سالمند بیشتر دیده می شود اما در هر گروه سنی ممکن است اتفاق بیفتد. همچنین در افرادی که در زندگی روزمره نوعی از مشکلات شناختی مانند زوال عقل دارند، بیشتر دیده می شود.

علائم اولیه دلیریوم

قبل از اینکه بیمار علائم دلیریوم را نشان دهد، مرحله اولیه ای وجود دارد که بیماران می توانند ساعتها یا حتی روزهای قبل آن را تجربه کنند. در این بازه زمانی، بیماران ممکن است دچار کابوس شود، مشکل در خوابیدن، افزایش ترس یا اضطرابی شود که قبلاً ان را نداشته است. همچنین حضور مداوم یک نفر دیگر در اتاق خود را درخواست کند.

تشخیص به موقع این علائم می تواند به معنای مداخله زودهنگام باشد و به طور بالقوه از مشکلات دیگر و هذیان کامل بیمار در روزهای آینده جلوگیری کند.

تشخیص دلیریوم

هیچ آزمایشی برای تشخیص دلیریوم وجود ندارد. و از طریق آزمایشگاه نمی‌توان آن را تشخیص داد، اگرچه آزمایش های آزمایشگاهی ممکن است به تعیین دلایل هذیان مانند عفونت ها یا اختلالات متابولیکی کمک کند. اما باید با مشاهده رفتار بیمار و تشخیص اینکه آیا رفتار او با بیماری دلیریوم متناسب است یا خیر تشخیص داده شود.

تشخیص دلیریوم می تواند یک چالش باشد زیرا از یک بیمار به بیمار دیگر بسیار علائم متفاوت است.

به طور کلی، افراد مبتلا به دلیریوم ممکن است در تمرکز روی یک موضوع واحد مشکل داشته باشند، گمراه شده به نظر برسند و اغلب سطح هوشیاری آنها کاهش یا نوسان دارد. گمراهی و مشکلات روحی آنها اغلب در شب بدتر است، شرایطی که گاهی اوقات به عنوان "سندرم غروب آفتاب" شناخته می شود.

آزمایشی برای تشخیص دلیریوم وجود ندارد و تنها می توان آن را از روی علائم تشخیص داد، مانند مشکل در تمرکز، نوسان سطح هوشیاری و مشکلات روحی او که در شب ها بدتر می شود.

توهم و هذیان

این افراد ممکن است دچار هذیان شوند. هذیان ها یک باور نادرست ثابت است که توسط بیمار در ذهنش ایجاد می شوند. به عنوان مثال، ممکن است:

  • بیمار مبتلا به هذیان باور داشته باشد که پرستارش قصد کشتن او را دارد.
  • توهمات اختلالات ادراکی تغییر یافته دارد. برای مثال بیمار ممکن است پرنده هایی را در اطراف اتاق ببیند و پرواز آنها را از گوشه ای به گوشه دیگر تماشا کند. 
  • ممکن است فرد در حالی که دراز کشیده، سعی کند چیزی را که در آنجا نیست لمس کند یا با کسی که در آنجا حضور ندارد یا حتی فردی که فوت کرده صحبت کند.
  • و ...

علائم فیزیکی

از نظر جسمی، بیمار معمولاً قادر به خواب موثر نیست و ممکن است در بلع دچار مشکل شود، صحبت کردن به روشی که به راحتی قابل فهم و منطقی باشد، و یا ممکن است بدون دلیل مشخصی شروع به لرزیدن کند.

این علائم و نشانه ها باید به صورت گروهی و نه به صورت جداگانه در نظر گرفته شوند. مثلا فردی که به طور ناگهانی در بلع دچار مشکل می شود، احتمالاً هذیان ندارد، اما بیماری که نمی تواند آرام بنشیند، نمی تواند قورت دهد، پرندگان را در اتاق بیمارستان خود می بیند و روزهایی که درست نخوابیده است، دچار هذیان می شود.

تنها داشتن مشکل در بلع بیمارنشان دهنده دلیریوم در او نیست بلکه مشکل در بلع به همراه هذیان، دیدن چیزهای غیرطبیعی و ... از علائم دلیریوم است.

انواع دلیریوم

دلیریوم یا هذیان می تواند به عنوان یک نوع دلیریوم پرکار یا یک نوع کم کار ظاهر شود.

  1.  دلیریوم بیش فعال باعث تلاطم و آشفتگی بیمار شود ممکن است بیمار کاملاً بیدار باشد تا حدی که نتواند روزها بخوابد و خستگی ناپذیر به نظر برسند. این رفتار غالباً در شرایط بستری در بیمارستان عجیب است – زیرا بیمار تا آنجا که ممکن است باید استراحت کند، اما او بیدار است.
  2. بیماران دلیریوم کم فعال ممکن است بی حال و بیش از حد خسته به نظر برسند کم تحمل، افسرده، خواب آلوده باشند یا حتی قادر به مکالمه نباشند. تشخیص این نوع از بیماری معمولاً راحت تر از نوع فعال تر است.

چرا دلیریوم بعد از جراحی شایع است؟

دلیریم به دلایل مختلف در بیماران جراحی بیشتر در بیمارستان ها دیده می شود. این بیماران معمولا از بیماران دیگر شرایط وخیم تری دارند، برای کمک به آنها گاهی داروهای بیهوشی تجویز می شود، ممکن است مدت طولانی تری در بیمارستان بمانند و در طی دوره نقاهت خود داروهای ضد درد و داروهای دیگری که باعث بدتر شدن هذیان آنها می شود را دریافت کنند.

درمان دلیریوم بعد از عمل

۱. اقدامات محیطی و حمایتی

گذشته از کمک به بیمار در به دست آوردن خواب با کیفیتی که به شدت به آن احتیاج دارند، بیماران مبتلا به دلیریوم و هذیان نیاز به مراقبت های اساسی دارند چون نمی توانند آنها را مدیریت کنند.

هنگامی که بیمار دچار هذیان است، مهم است که در موارد ضروری به او کمک کنید مانند:

  1. کمک کردن در کارهای روزانه او. مانند: خوابیدن و استراحت بیشتر، غذا خوردن و آشامیدن منظم، حمام و شستشو و تغییر جهت منظم بیماری که دچار سردرگمی شده و راه یا صحبت های خود را فراموش کرده است.
  2. تغییر جهت مکرر او . به این معنی است که به راحتی به بیمار اجازه دهیم تا بفهمد که در بیمارستان است، چرا آنجاست و ساعت چند است و... .
  3. مشاجره و بحث نکردن با او و دیگران در هنگام حضور او. برای خانواده و دوستان، بسیار مهم است که با بیماری که گیج است یا دچار توهم است، بحث نکنند. سعی کنید بیمار را با آرامش متوجه کنید، با او و دیگر افراد خانواده در حضور بیمار مشاجره و بحث نکنید.
  4. خوابیدن او. همچنین مهم نیست که بیمار هنگام خواب بیدار نشود، بلکه گاهی کاملاً ضروری است. ممکن است برخی اقدامات انجام شود تا با جلوگیری از نور و سر و صدا ثابت کیفیت خواب آنها را افزایش دهند.
  5. تنها نماندن او در اتاق در صورت وجود خطر.اگر به دلیل افتادن از رختخواب یا سایر فعالیت ها، نمی توان اعتماد کرد که در صورت تنها ماندن، اتفاقی برای او نمی افتد، احتمالاً خانواده، دوستان یا کارکنان بیمارستان باید همیشه در اتاق او باشند.

۲. مصرف داروها

یافتن علت اصلی دلیریوم، کلید درمان است. اگر دارویی باعث ایجاد آن شده است، قطع آن، در صورت امکان، کمک خواهد کرد. اگر عفونت منجر به دلیریوم شود، درمان آن منجر به بهبود می شود.

 اگر ترک کردن مصرف الکل، داروهای غیرمجاز یا دارویی مشکلی ایجاد کند، باید حتما درمان مناسب آن انجام شود.

داروهای ضد روان پریشی تجویز شده مانند هالوپریدول (هادول) اغلب برای درمان علائم دلیریوم استفاده می شود.

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
سوالات متداول
آیا کرونا بر آلزایمر و دلیریوم تاثیر دارد؟
داده های روانپزشکی و اعصاب و روان در ارتباط با عفونت های شدید ویروسی کرونا: نشان می دهد که هذیان در میان افراد مبتلا به زوال عقل نسبت به افراد دیگر شایع تر است.
آیا هذیان در بیماران دلیریوم در شب ها بدتر می شود؟
علائم بیماری دلیریوم یا هذیان معمولاً طی چند ساعت یا چند روز شروع می شود. و اغلب در طول روز نوسان دارد حتی ممکن است دوره هایی را بدون علائم باشند. اما در طول شب وقتی هوا تاریک می شود چون برای آنها کمتر آشنا به نظر می رسد، علائم این افراد می تواند بدتر شود.
چگونه فرد مبتلا به دلیریوم و هذیان را آرام کنیم؟
فرد مبتلا را به خواب و استراحت تشویق کنید سعی کنید اتاق او ساکت و آرام باشد مطمئن باشید که در وضعیت راحتی هست در طول روز او را به حرکت و نشستن و برخواستن تشویق کنید. از سالم بودن تغذیه و رژیم غذایی او مطمئن باشید. و...
منبع:
مطالب مرتبط
دلیریوم چیست؟
تفاوت دمانس، دلیریوم و آلزایمر چیست؟
ورزش‌های مغز برای تقویت حافظه
فشارخون بالا و سکته مغزی
دمانس چیست؟
درمان دردهای عصبی (نوروپاتیک) چیست؟
آخرین مطالب
علت پوست پوست شدن نوک سینه
بیماری عروق کوچک قلب
حساسیت به سویا
زخم دهانه رحم یا سرویسیت
آیا آی وی اف درد دارد؟
داروی بیزوپرولول