چرا اشک می ریزیم یا گریه می کنیم؟

نویسنده مریم اکرامیان
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

همه ما در مواقعی گریه می کنیم یا اشک می ریزیم مثلا زمانی که پیاز خرد می کنید احتمالا دچار اشک ریزی شده اید و احتمالاً اشک خود را چشیده‌اید و متوجه شوری آن شده اید. اما اشک حاوی چیزهای فراتر از نمک است، و اشک ها انواع مختلفی دارند و در هر موقعیت اشک ها اهداف بسیار متنوعی را دنبال می کنند! اما چرا گریه می کنیم؟ چرا اشک می ریزیم؟ 

بیایید نگاهی به اینکه اشک چیست، چرا اشک می ریزیم، ساختار اشک و انواع اشک (گریه) و برخی از حقایق شگفت آور اشک و گریه بیاندازیم.

اشک چگونه تولید می شود؟

اشک توسط غدد اشکی بالای چشم تولید می شود. با پلک زدن اشک در سطح چشم پخش می شود. سپس از سوراخ‌های کوچکی در گوشه بالا و پایین چشم  خارج می‌شود.

۱. اجزا تشکیل دهنده اشک

ساختار اشک شبیه بزاق است و بیشتر اجزا آن آب است، اما حاوی نمک، اسیدهای چرب و بیش از ۱۵۰۰ پروتئین مختلف هستند.

ساختار و مواد تشکیل دهنده اشک

مواد(نمک های مختلف) درون اشک شامل عبارتند از:

  • سدیم، که طعم شوری به آن می دهد.
  • بی کربنات
  • کلرید
  • پتاسیم
  • اشک همچنین حاوی مقادیر کمتری منیزیم و کلسیم است.

لایه های اشک

سه لایه مشخص باهم اشک شما را تشکیل می‌دهند:

  1. لایه مخاطی(موکوس) اشک را به چشم متصل نگه می‌دارد.
  2. لایه آبی - ضخیم ترین لایه - چشم شما را آبرسانی می کند، باکتری ها را دور نگه می دارد و از قرنیه محافظت می کند.
  3. لایه روغنی از تبخیر لایه های دیگر جلوگیری می کند و همچنین سطح اشک را صاف نگه می دارد تا بتوانید از ورای آن ببینید.

۲. انواع اشک و گریه

شما سه نوع اشک مختلف دارید. انواع اشک شامل:

  1. اشکهای اصلی که همیشه در چشم وجود دارد تا از آن محافظت کرده و چشم را شستشو و تمیز نگه می دارد.
  2. اشک رفلکسی یا واکنشی. زمانی ایجاد می شوند که چشم در معرض مواد تحریک کننده مانند دود و بخار پیاز باشد.
  3. اشک احساسی. هنگامی تولید می شوند که غم یا شادی یا احساسات شدید دیگری داشته باشید.

۳. آبریزش چشم شما می تواند نشانه ای از سندرم خشکی چشم باشد.

سندرم خشکی چشم یک بیماری شایع است که هنگامی اتفاق می افتد که مقدار ناکافی یا بی کیفیت از اشک باعث روان کنندگی مناسب چشم شما نشود. سندرم خشکی چشم می تواند باعث سوختگی، گزش یا احساس خراش در چشم شود.

ممکن است عجیب به نظر برسد، اما خشکی چشم نیز اغلب باعث آبریزش چشم می شود. آب ریزش چشم پاسخی به تحریک و خشکی آن است.

برخی دیگر از دلایل خشکی چشم برخی مشکلات پزشکی، خشکی هوا یا باد و خیره شدن به صفحه رایانه برای مدت طولانی است.

۴. هرچه هم گریه کنید، اشک شما بازهم کم نمی شود.

طبق آکادمی چشم پزشکی آمریکا (AAO)، شما هر سال ۱۵ تا ۳۰ گالن اشک می سازید.

اشک شما توسط غدد اشکی واقع در بالای چشم شما تولید می شود. هنگامی که شما پلک می زنید اشک در سطح چشم پخش می شود. سپس قبل از عبور از کانال های کوچک و سوراخ شدن مجاری اشک به بینی، به سوراخ های کوچکی در گوشه بالا و پایین چشم آمده و خارج می شوند.

برخی عوامل از جمله مشکلات سلامتی و پیری، تولید اشک را می تواند کاهش دهد، اما در حقیقت اشک شما تمام نمی شود.

۵. با افزایش سن اشک کمتری تولید می شود.

با افزایش سن، اشک چشم کمتری تولید می کنید، به همین دلیل خشکی چشم در بزرگسالان بیشتر دیده می شود. این امر به ویژه در مورد زنان پس از یائسگی به دلیل تغییرات هورمونی بیشتر صدق می کند.

۶. برخی گازهای تحریک کننده می تواند باعث گریه شما شود.

سین-پروپنتیال-اس-اکسید گازی است که هنگام خرد کردن پیاز باعث اشک ریزی می شود. روند شیمیایی ایجاد گاز کمی پیچیده است، اما بسیار جالب نیز است. اما چه اتفاقی می افتد:

  1. گوگرد در زمینی که پیاز رشد می کند با پیاز مخلوط می شود و آمینو سولفید ایجاد می کند که به گازی تبدیل می شود که پیاز در حال رشد را از میکروب ها و موجودات داخل زمین محفوظ می دارد.
  2. این گاز با آنزیم های پیاز مخلوط می شود که با خرد شدن یک پیاز آزاد می شود و باعث ایجاد اسید سولفنیک می شود.
  3. اسید سولفنیک با آنزیم های پیاز واکنش می دهد و باعث ایجاد سین-پروپنتیال-اس-اکسید می شود، که چشم شما را تحریک می کند.
  4. چشم ها به عنوان محافظت در برابر عوامل تحریک کننده باعث تولید اشک می شود.

به همین دلیل خرد کردن پیاز باعث گریه شما می شود.

۷. علت ریزش اشک و گریه به خاطر پیاز 

هر چیزی که باعث سوزش چشم شود می تواند باعث تولید اشک در غدد اشکی شما شود. برخی از افراد نسبت به دیگران نسبت به عوامل تحریک کننده حساسیت بیشتری دارند.

هنگام کار با پیاز، ممکن است چشمان شما نیز با این موارد هم دچار واکنش و اشک ریزی شود:

  • بوهای قوی، مانند عطرها
  • چراغ های روشن پر نور
  • استفراغ
  • گرد و خاک
  • مواد شیمیایی، مانند کلر و تمیز کننده ها
  • تماشا کردن به مدت زیاد
  • خواندن متنهای ریز یا مطالعه برای مدت طولانی

۸. اشک برای تخلیه مخاط بینی و گلو است.

چشم ها و مجاری بینی به هم متصل هستند. هنگامی که غدد اشکی شما اشک ایجاد می کند، از طریق مجاری اشک شما به سمت پایین، که به آنها مجرای بینی نیز می گویند  میرود این باعث می شود که اشک های شما از طریق استخوان بینی تو رفته و به پشت بینی و گلو فرو رود.

هنگامی که گریه می‌کنید، اشکهای زیادی تولید می کنید، اشک ها با مخاط بینی شما مخلوط می شوند، به همین دلیل هنگام گریه، بینی شما می گیرد.

۹. گرفتن کمک و حمایت با اشک و گریه کردن

هدف از اشک ریختن در شرایط احساسی و غم هنوز هم مورد تحقیق است، اما اعتقاد بر این است که تحت تأثیر عوامل بیولوژیکی، اجتماعی و روانی قرار دارد.

برخی از محققان بر این باورند که گریه یک نشانه اجتماعی برای کمک گرفتن از دیگران است هنگامی که درد ، ناراحتی یا احساس پریشانی و.. دارید. با گریه کردن، دیگران را وادار به کمک کردن به خودتان می کنید همچنین باعث می شود احساس بهتری داشته باشید.

شواهدی وجود دارد که اشک احساسی حاوی پروتئین ها و هورمون هایی است که در دو نوع اشک دیگر یافت نمی شود. که ممکن است اثرات آرامش بخشی یا تسکین دهنده درد داشته باشند که به تنظیم بدن کمک می کند و شما راحت تر به حالت طبیعی برمیگردید.

۱۰. اشک های حاوی پیام هایی است که دیگران می توانند آنها را بگیرند.

گریه برخی از سیگنال های بصری را ارسال می کند. وقتی می بینید شخصی گریه می کند، نشان دهنده غم و اندوه یا اضطراب فرد می باشد. مطالعه ای در سال ۲۰۱۱ نشان داد که با اشک های حاصل از گریه کردن سیگنال هایی به دیگران داده می شود که بوی آن حس را دیگران احساس می کنند، با اینکه اشک ها بی بو هستند.

در این مطالعه از دو محلول آب نمک و اشک جمع آوری شده از زنان هنگام تماشای یک فیلم غم انگیز استفاده شده است. با اینکه شرکت کنندگان مرد نمی توانستند تفاوت رایحه بین اشک واقعی و نمک را حس کنند. اما کسانی که اشک را بو می کردند از نظر جنسی فعالیت هایی در مغز آنها دیده می شد که با آزمایش سطح بزاق و استفاده از MRI تأیید شد.

یک مطالعه در سال ۲۰۱۲ سطح تستوسترون مردان را در پاسخ به اشک های شبیه سازی شده نوزاد بررسی کرد. مردانی که به صدای نوزاد واکنش نشان دادند، افت تستوسترون  بیشتری داشتند.

در حالی که هر دوی این مطالعات تأثیراتی را توصیف می کنند که کاملاً شناخته نشده اند، اما واقعیت همچنان پابرجاست - اشک حاوی پیام برای دیگران است.

۱۱. اشک تمساح واقعی است.

اصطلاح "اشک تمساح" برای توصیف شخصی که تظاهر به گریه می کند استفاده می شود. این از این افسانه ناشی شد که تمساح ها هنگام خوردن انسان گریه می کنند، که از کتاب "سفر سر جان مندویل" در سال ۱۴۰۰ منتشر شده است.

طبق مطالعه ای در سال ۲۰۰۷، تمساح ها ممکن است هنگام غذا خوردن گریه کنند. تمساح ها هنگام خوردن، حیوانات اشک می ریزند، اگرچه دلیل اشک آنها کاملاً مشخص نشده است.

۱۲. نوزادان هنگام گریه اشک تولید نمی کنند.

نوزادان هنگام گریه اشک تولید نمی کنند زیرا غدد اشکی آنها کاملاً رشد نکرده است. حتی ممکن است نوزاد تا یک ماهگی بدون اشک گریه کنند.

برخی از نوزادان با مجاری اشک مسدود متولد می شوند. در این موارد، کودک می تواند اشک تولید کند اما ممکن است یک یا هر دو مجرا کاملاً باز نباشد یا مسدود باشد.

۱۳. گریه در خواب

اگرچه این اتفاق بیشتر در نوزادان و کودکان رخ می دهد، اما افراد در هر سنی می‌توانند در خواب گریه کنند.

مواردی که می‌توانند باعث گریه در خواب شوند یا با گریه از خواب بیدار شوند عبارتند از:

  • کابوس و وحشت شبانه
  • غم و اندوه
  • افسردگی
  • استرس و اضطراب
  • درد مزمن
  • آلرژی

۱۴. حیوانات اشک می ریزند، اما احساساتی در ارتباط با آن ندارند.

حیوانات برای روان کنندگی و محافظت از چشم اشک تولید می کنند. اگرچه ممکن است در پاسخ به عوامل تحریک کننده و آسیب هم اشک بریزند، اما مانند انسان اشک های احساسی تولید نمی‌کنند.

۱۵. زنان بیشتر از مردان گریه می کنند.

ادعاهای زیادی وجود دارد - تعدادی از آنها با تحقیقات ثابت شده- که زنان بیشتر از مردان گریه می کنند. با این حال ممکن است ناشی از فرهنگ باشد.

هیچ کس دقیقاً نمی داند چرا زنان ممکن است بیش از مردان گریه کنند. این ممکن است به این دلیل باشد که مردان مجاری اشک کوچکتر دارند و اشک احساسی حاوی پرولاکتین می باشد، هورمونی که باعث تولید شیر مادر می شود و پرولاکتین در زنان ۶۰ درصد بیشتر از مردان است.

۱۶. اشک ریزی و گریه غیرقابل کنترل

تأثیر سودوبولبار (PBA) نوعی بیماری است که می تواند باعث اشک ریزی غیرقابل کنترل شود. که در مواقع گریه کردن یا خندیدین غیر قابل کنترل و شدید و حمله ای اتفاق می افتد. خود خندیدن معمولاً باعث اشک ریختن می شود.

PBA معمولاً افراد مبتلا به برخی شرایط عصبی یا آسیب دیدگی را تحت تأثیر قرار می دهد که نحوه کنترل احساسات در مغز را تغییر می دهد. نمونه این موارد سکته مغزی، بیماری آلزایمر، پارکینسون و مولتیپل اسکلروزیس (MS) است.

۱۷. کمبود اشک می تواند به چشم آسیب جدی برساند.

اشک سطح چشم شما را صاف و تمیز نگه می دارد و در عین حال از عفونت محافظت می کند. بدون اشک کافی، چشم ها در معرض خطران زیر هستند:

  • آسیب هایی مانند خراش قرنیه
  • عفونت چشم
  • زخم قرنیه
  • اختلالات بینایی

 

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
مطالب مرتبط
سرطان چگونه بوجود می آید؟
حقایق جالب در مورد زبان و جوانه چشایی
چرا رنگ پوست مردم جهان متفاوت است؟
چرا مردها نوک سینه دارند؟
سندرم های عجیب روانی
آیا با افزایش سن مغز کوچک می شود؟
آخرین مطالب
درد مفصل
تفاوت ناتوانی جنسی و عقیم بودن (نازایی)
انواع سرفه و درمان
آسپارتام چیست؟
علت سنگین شدن سینه ها
امیکرون کودکان