کلسترول خون نرمال چقدر است؟

نویسنده سارا فرخی
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

 کلسترول ماده موم مانند و چربی است که در تمام سلول های بدن انسان وجود دارد. کبد انسان کلسترول را می سازد. همچنین در برخی از غذاها مانند گوشت و محصولات لبنی کلسترول وجود دارد. بدن انسان برای کار مناسب به مقدار مشخصی کلسترول نیاز دارد. اما اگر کلسترول بیش از حد در خون وجود داشته باشد، خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر بیشتر خواهد شد. کلسترول کل بالا هیچ علامتی ندارد. آزمایش خون تنها راهی است که می تواند بالا بودن سطح آن را تشخیص دهد. اندازه گیری کلسترول خون با آزمایش لیپوپروتئین است و کلسترول کل شامل کلسترول HDL و کلسترول lDL می شود. مقدار نرمال کلسترول خون در سنین مختلف متفاوت است در این متن به بررسی میزان کلسترول نرمال در آزمایش خون و علت بال رفتن یا پایین آمدن کلسترول خون و راهکارهای درمانی می پردازیم با هلیکس همراه باشید.

چگونه سطح کلسترول را اندازه گیری می کنند؟

یک آزمایش خون به نام پروفایل لیپوپروتئین می تواند سطح کلسترول افراد را اندازه گیری کند. قبل از انجام این آزمایش، باید ۹ تا ۱۲ ساعت ناشتا بود (چیزی نخورید یا چیزی ننوشید جز آب). این آزمایش اطلاعاتی در مورد میزان سطح کلسترول افراد ارائه می دهد.

انواع کلسترول خون:

  • کلسترول تام (کلسترول کل): اندازه گیری مقدار کل کلسترول در خون. در واقع کلسترول کل شامل کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) و کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) است. عدد کلسترول کل یک نفر بیش از مجموع اعداد HDL و LDL خواهد بود.
  • کلسترول LDL (بد):  علت اصلی تجمع و انسداد کلسترول در عروق.
  • کلسترول HDL (خوب): HDL به حذف کلسترول بد از عروق کمک می کند.
  • Non-HDL: این تعداد کلسترول منهای HDL فرد است. غیر از HDL او، شامل LDL و انواع دیگر کلسترول مانند VLDL (لیپوپروتئین با چگالی بسیار کم) می شود.
  • تری گلیسیریدها: نوع دیگری از چربی در خون هستند که می توانند خطر ابتلا به بیماری های قلبی را به ویژه در زنان افزایش دهند.

علت بالا بودن کلسترول کل چیست؟

ابتدا توجه به این نکته بسیار مهم است:

  1. بالا بودن عدد HDL یا عدد LDL می تواند سطح کلسترول کل فرد را بالا ببرد. اگر به دلیل داشتن سطح بالای HDL، میزان کلسترول کل افزایش داشته باشد، سلامتی آن شخص لزوماً در معرض خطر نیست.
  2. با این حال، اگر میزان کلسترول کل به دلیل افزایش سطح کلسترول LDL در فرد بالا باشد، مهم است که پزشک در مورد سلامتی آن فرد تصمیم بگیرد. پزشک هنگام تعیین خطر ابتلا به بیماری قلبی، بهترین روش را برای کنترل کلسترول کل پیشنهاد می نماید.

علائم کلسترول بالا

کلسترول کل بالا هیچ علامتی ندارد. آزمایش خون تنها راهی است که می تواند بالا بودن سطح آن را تشخیص دهد. بسیاری از افرادی که دچار حملات قلبی حتی در جوانی شده اند، نمی دانستند که دچار افزایش کلسترول هستند و بعد از چک آپ متوجه آن شدند.

مقدار کلسترول کل در سنین مختلف چقدر باید باشد؟

رنج نرمال کلسترول کل بر اساس پروتکل و عادات غذایی هر کشور متفاوت است و هر آزمایشگاهی به نوبه خود نیز یک گایدلاین مخصوص دارد که با توجه به آن ها می توان نتیجه را تفسیر نمود. اما در کل می توان گفت میزان طبیعی کلسترول کل در سنین مختلف به صورت زیر است:

  • افراد ۱۹ ساله یا کمتر: کلسترول کل کمتر از ۱۷۰ میلی گرم در دسی لیتر
  • مردان ۲۰ سال به بالا: کلسترول کل سطح سالم ۱۲۵ تا ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر
  • زنان ۲۰ ساله یا بیشتر: کلسترول کل ۱۲۵ تا ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر

باید توجه داشت که تری گلیسیرید کلسترول نیست، اما بخشی از پروفایل لیپوپروتئین است (آزمایشی که سطح کلسترول را اندازه گیری می کند).

سطح تری گلیسیرید طبیعی زیر ۱۵۰ میلی گرم در دسی لیتر می باشد. اگر کسی سطح تری گلیسیرید مرزی و رو به بالا (۱۵۰-۱۹۹ میلی گرم در دسی لیتر) یا رنج افزایش یافته (۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر) داشته باشد، ممکن است به درمان نیاز داشته باشد.

چه زمان و چند مرتبه در سال باید تست کلسترول بدهیم؟

این که افراد چه زمان و چند بار باید آزمایش کلسترول انجام دهند به سن، فاکتورهای خطر و سابقه خانوادگی شان بستگی دارد. توصیه های کلی در این باره عبارت اند از:

برای افرادی که ۱۹ سال یا کمتر دارند:

  • اولین آزمایش باید بین سنین ۹ تا ۱۱ سال باشد.
  • کودکان باید هر ۵ سال یکبار دوباره آزمایش کنند
  • اگر سابقه خانوادگی کلسترول خون بالا، حمله قلبی یا سکته مغزی وجود داشته باشد، ممکن است برخی از کودکان این آزمایش را از ۲ سالگی انجام دهند.

برای افرادی که ۲۰ سال یا بیشتر دارند:

  • بزرگترها باید این آزمایش را هر ۵ سال یک بار انجام دهند.
  • مردان ۴۵ تا ۶۵ سال و زنان ۵۵ تا ۶۵ سال باید هر ۱ تا ۲ سال آن را تکرار کنند.

چه چیزی روی سطح کلسترول کل تأثیر می گذارد؟

موارد مختلفی می توانند سطح کلسترول را تحت تأثیر قرار دهند. کلسترول بالا یک عامل خطر جدی برای ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب و علت حملات قلبی است. تجمع کلسترول بخشی از فرایند تنگی عروق است که آترواسکلروز نامیده می شود. در تصلب شرایین، پلاک تشکیل می شود و باعث محدود شدن جریان خون می شود. برخی کارها وجود دارند که می توانند برای کاهش سطح کلسترول انجام داد:

۱. رعایت رژیم غذایی:

چربی اشباع و کلسترول موجود در غذایی که خورده می شود، باعث افزایش سطح کلسترول خون می گردد. در واقع مصرف چربی اشباع شده مشکل اصلی افزایش کلسترول است. کلسترول موجود در غذاها نیز مهم است. کاهش میزان چربی اشباع شده در رژیم غذایی به کاهش سطح کلسترول خون کمک می کند. غذاهایی که مقادیر زیادی چربی اشباع دارند شامل برخی از گوشت ها، لبنیات، شکلات، محصولاتی مانند کیک و کلوچه و بیسکوئیت ها، غذاهای فست فود، خوراکی های فرآوری شده می باشند.

۲. وزن:

اضافه وزن یکی از عاملان خطر ابتلا به بیماری های قلبی است. با افزایش وزن، بدن تمایل به افزایش کلسترول خون دارد. کاهش وزن می تواند به کاهش سطح کلسترول LDL (بد) ، کلسترول کل و تری گلیسیرید کمک کند. همچنین سطح کلسترول HDL (خوب) فرد را افزایش می دهد.

۳. داشتن فعالیت بدنی:

فعال نبودن از نظر جسمی یک عامل خطر دیگر برای بیماری های قلبی است. فعالیت بدنی منظم می تواند به کاهش کلسترول LDL (بد) و افزایش کلسترول HDL (خوب) کمک نماید. همچنین به کاهش وزن کمک می کند. باید سعی داشت در بیشتر روزها، به مدت ۳۰ دقیقه از نظر جسمی فعال بود.

۴. سیگار کشیدن:

سیگار کشیدن باعث کاهش کلسترول HDL (خوب) انسان می شود. HDL به از بین بردن کلسترول بد خون از رگ های شما کمک می کند. بنابراین HDL پایین می تواند به افزایش سطح کلسترول بد و نهایتا افزایش کلسترول کل کمک کند.

سایر شرایطی که می تواند منجر به سطح کلسترول بالا شود، عبارتند از:

  1. دیابت
  2. بیماری کبد یا کلیه
  3. سندرم تخمدان پلی کیستیک
  4. بارداری و سایر شرایطی که باعث افزایش سطح هورمون های زنانه می شود
  5. غده تیروئید کم کار
  6.  مصرف داروهایی که کلسترول LDL را افزایش می دهند و کلسترول HDL را کاهش می دهند، مانند پروژسترون، استروئیدهای آنابولیک و کورتیکواستروئیدها.

موارد خارج از کنترل انسان که می توانند بر میزان کلسترول نیز تأثیر بگذارند عبارتند از:

  • سن و جنسیت: سطح کلسترول با پیرتر شدن زنان و مردان افزایش می یابد. قبل از سن یائسگی، میزان کلسترول کل زنان نسبت به مردان هم سن خود کمتر است. بعد از سن یائسگی، سطح کلسترول LDL (بد) زنان رو به افزایش می رود.
  • وراثت: ژن های بدن تا حدودی میزان کلسترول افراد را تعیین می کنند. کلسترول خون بالا می تواند در خانواده ها به صورت ارثی ایجاد شود.
  • قومیت: برخی نژادها ممکن است بیشتر در معرض خطر افزایش کلسترول خون باشند. به عنوان مثال، آفریقایی آمریکایی ها به طور معمول سطح کلسترول HDL و LDL بالاتر از سفیدپوستان دارند.

عوامل خطر مرتبط با کلسترول پایین

کاهش کلسترول موردی نسبتا ناشایع در عموم مردم سالم و شایع در افرادی است که دارو مصرف می کنند. از جمله عوامل مرتبط با کلسترول پایین می توان به داشتن سابقه خانوادگی در این بیماری، مصرف زیاد و منظم استاتین ها و تحت درمان بودن فشار خون و داشتن افسردگی بالینی درمان نشده اشاره کرد.

درمان کلسترول پایین

سطح پایین کلسترول خون به احتمال زیاد ناشی از کمبودهایی در رژیم غذایی یا شرایط جسمی فرد می باشد. برای درمان کلسترول پایین، مهم است که درک کنیم که صرفا خوردن غذاهای غنی از کلسترول مشکل را حل نمی کند. با انجام آزمایش خون و ارزیابی سلامت روان، ممکن است پیشنهادهایی برای داشتن رژیم غذایی و سبک زندگی جهت درمان کلسترول پایین ارائه شود.

  • اگر سطح کلسترول بر سلامت روان شخص تأثیر می گذارد، یا بالعکس، ممکن است داروی ضد افسردگی برای وی تجویز شود.
  • همچنین ممکن است مصرف داروی استاتین باعث پایین آمدن کلسترول خون شود. در این صورت، ممکن است نیاز به کاهش دوز تجویز شده یا تعویض دارو باشد.

چگونه می توان افزایش میزان کلسترول را درمان کرد؟

دو روش اصلی برای کاهش کلسترول وجود دارد: تغییر سبک زندگی سالم برای قلب و دارو درمانی، که شامل موارد زیر می شود:

  1. مصرف غذای سالم برای قلب: داشتن یک برنامه غذایی سالم برای قلب، میزان چربی های اشباع شده و ترانسی که خورده می شود را محدود می کند. به عنوان مثال می توان به رژیم غذایی تغییر شیوه زندگی و برنامه غذایی DASH اشاره نمود.
  2. مدیریت وزن: اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن می تواند به کاهش کلسترول LDL (بد) شما کمک کند.
  3. مدیریت استرس: تحقیقات نشان داده است که استرس مزمن می تواند گاهی باعث افزایش کلسترول LDL و کاهش کلسترول HDL شود.

درمان دارویی

انتخاب دارو یا ترکیب داروها به عوامل مختلفی از جمله سوابق پزشکی و وراثتی، سن و عوارض احتمالی دارو بستگی دارد. این داروها به روش های مختلف کار می کنند و می توانند عوارض جانبی متفاوتی داشته باشند. گزینه های معمول دارویی عبارت اند از:

استاتین ها:

استاتین ماده ای است که کبد را برای ساخت کلسترول دچار محدودیت می کند. این محدودیت باعث می شود که کبد کلسترول را از خون خارج کند. استاتین ها همچنین می توانند به بدن کمک کنند تا کلسترول را از رسوبات جمع شده در دیواره شریان باز جذب نمایند و به طور بالقوه بیماری عروق کرونر را کاهش دهند. گزینه های درمانی این گروه شامل: آتورواستاتین، فلوواستاتین، لوواستاتین، پیتاواستاتین، پروواستاتین، روزوواستاتین و سیمواستاتین می باشد.

رزین های متصل به اسید صفرا:

کبد از کلسترول برای تولید اسیدهای صفراوی (ماده ای که برای هضم غذا لازم است) استفاده می کند. داروهای کلستیرامین ، کلسیولام  و کلستیپول با اتصال به اسیدهای صفراوی به طور غیر مستقیم کلسترول خون را کاهش می دهند. این امر باعث می شود کبد شما از کلسترول اضافی برای تولید اسیدهای صفراوی بیشتر استفاده کند که باعث کاهش سطح کلسترول در خون می گردد.

مهارکننده های جذب کلسترول:

روده کوچک کلسترول موجود در رژیم غذایی را جذب کرده و در جریان خون آزاد می کند. داروی ازتیمب ezetimibe  با محدود کردن میزان جذب کلسترول در رژیم غذایی، به کاهش کلسترول خون کمک می کند. "ازتیمیب" را می توان با داروی "استاتین" استفاده کرد.

داروهای تزریقی:

دسته جدیدتری از داروها، معروف به مهارکننده های PCSK۹، می توانند به کبد کمک کنند تا کلسترول LDL بیشتری را جذب کند، که میزان کلسترول گردش خون در خون را کاهش می دهد. داروهایی مانند آلیروکومب و اولاروکوماب ممکن است برای افرادی که بیماری ژنتیکی دارند و سطح LDL خونشان بسیار زیاد می شود یا در افرادی که سابقه بیماری کرونر دارند و عدم تحمل استاتین ها یا سایر داروهای کلسترولی را تجربه می کنند، استفاده شود.

 

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
مطالب مرتبط
بیماری چربی خون چیست؟
کلسترول خوب و بد چیست؟
افتادگی دریچه میترال و دندانپزشکی
درد قفسه سینه هنگام نفس کشیدن
عوارض بالون زدن قلب
داروهای ضد فشار خون بالا
آخرین مطالب
حساسیت به سویا
زخم دهانه رحم یا سرویسیت
آیا آی وی اف درد دارد؟
داروی بیزوپرولول
آیا عفونت مخمری دارم یا چیز دیگر؟
هیدروپس جنینی چیست؟