خار پاشنه پا

نویسنده سارا فرخی
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

خار پاشنه یک بیماری مرتبط با پا است که در اثر رشد استخوانی، ناشی از رسوب کلسیم در ناحیه مورد نظر ایجاد می شود و بین استخوان پاشنه و قوس پا گسترش می یابد. تشخیص خار پاشنه می تواند چالش برانگیز باشد، زیرا همیشه درد ایجاد نمی کند و هر درد پاشنه پایی به معنای وجود خار نیست. علت خار پاشنه می تواند به دلیل پوشیدن کفش نامناسب و یا کشیدگی های ورزشی یا اضافه وزن و ... باشد. درمان خار پاشنه پا با فیزیوتراپی، تزریق کورتون، ورزش و استفاده از یخ یا کمپرس سرد و ... است.  خار پاشنه می تواند قسمت های دیگر پا را نیز تحت تأثیر قرار می دهند. طول این ضایعات می تواند تا ۱۲ میلی متر نیز باشد اما لزوماً با چشم غیر مسلح قابل مشاهده نیستند.

علائم خار پاشنه چیست؟

علائم خار پاشنه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد
  • التهاب
  • تورم در پاشنه پا
  • ناحیه آسیب دیده ممکن است در اثر لمس احساس سوزش کند و این علائم می تواند تا قوس پای فرد گسترش یابد. در نهایت ممکن است یک برآمدگی کوچک استخوانی در ناحیه مورد نظر دیده شود.
  • برخی خارهای پاشنه پا ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند. همچنین گاهی موجب تغییری در بافت نرم یا استخوان های اطراف پاشنه نمی شوند. خار پاشنه فقط از طریق عکسبرداری و انجام آزمایشات خاصی که برای تشخیص مشکلات پا استفاده می شوند، کشف می شود.

چه عواملی باعث خار پاشنه می شوند؟

  • خار پاشنه مستقیماً در اثر کشیدگی طولانی مدت عضلات و رباط ها ایجاد می شود. سرانجام، این فشار بیش از حد باعث ایجاد فشار در استخوان پاشنه (کالکانئوس) می گردد.
  • این خار با گذشت زمان رشد می کند و ناگهان بعد از یک تمرین یا مسابقه ورزشی، آنها ظاهر نمی شوند. سرعت ایجاد خار پاشنه زمانی شدت می گیرد، که علائم اولیه مانند درد پاشنه پا را نادیده بگیرید.
  • استرس و فشارهای مکرر روی پا که ناشی از راه رفتن، دویدن یا پریدن روی سطوح سخت می باشند، دلیل اصلی ایجاد خار پاشنه است.
  • خار پاشنه گاهی ممکن است در اثر پوشیدن کفشی نامناسب که بزرگتر یا کوچکتر از پا است، ایجاد شود.
  • آرتروز
  • کبودی مکرر پاشنه پا
  • اضافه وزن بدن
  • کفش غیر طبی یا فرسوده
  • مشکلات مربوط به راه رفتن (کج گذاشتن پا، پای پرانتزی و ...)
  • پوشیدن صندل های پشت باز و یا کفش های پاشنه بلند بیش از حد
  • بسیاری از افرادی که خار پاشنه دارند دچار التهاب رباط کف پا (plantar fasciitis) می شوند. این بیماری دردناک موجب سفت شدن بافت و رشته ای که بین پاشنه و انگشتان قرار دارد، می شود. ابتلا به التهاب مفصل کف پا احتمال ابتلا به خار پاشنه را افزایش می دهد.

خار پاشنه در مقابل التهاب مفصل کف پا

❓ سوال: چه تفاوتی بین خار پاشنه و ورم کف پا وجود دارد؟

تفاوت مشخصی بین خار پاشنه و التهاب رباط کف پا وجود دارد، اما این دو رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند. خار پاشنه یک برآمدگی استخوانی است که از پایین پاشنه در امتداد رباط فاشیای کف پا ایجاد می شود، اندازه آن متفاوت خواهد بود اما معمولاً از ۱۲ میلی متر بزرگتر نیست. خار پاشنه ممکن است هیچ علائمی نداشته باشد و اغلب با اشعه ایکس کشف می شود.

  • التهاب رباط کف پا یک بیماری دردناک است که طی آن یک فرآیند التهابی در قسمتی از پا که نزدیک به پاشنه است اتفاق می افتد و علت آن وارد شدن نیروی غیر عادی بر آن ناحیه می باشد. اضافه وزن، استفاده بیش از حد یا پوشیدن کفش ها سفت و بدون قوس می تواند باعث اعمال نیروی غیرطبیعی شود.
  • به عنوان یک قاعده کلی، التهاب رباط کف پا بدون نیاز به درمان، در طی یک دوره زمانی خود به خود فروکش می کند. اما خار پاشنه برای همیشه باقی خواهد ماند، مگر اینکه جراحی لازم باشد. خوشبختانه به ندرت به جراحی خار پاشنه احتیاج خواهد شد.

تشخیص خار پاشنه

دشوار است که فرد به تنهایی و بدون کمک پزشک خار پاشنه را تشخیص دهد. به این دلیل که علائم آن با دیگر مشکلات مربوط به درد پاشنه پا می تواند شبیه باشد. را های زیر برای تشخیص خار پاشنه مورد استفاده قرار می گیرد:

  1. معاینه فیزیکی: قبل از تجویز هر درخواستی، پزشک معاینه فیزیکی پای شما را انجام می دهد تا علائم قرمزی یا التهاب را جستجو کند. پزشک همچنین حساسیت قابل توجه پا را بررسی می کند. حساسیت لطیف یکی دیگر از علائم خار پاشنه است. وی همچنین ممکن است  از فرد بخواهد برخی حرکات مانند ایستادن روی یک پا و همچنین کمی پیاده روی را انجام دهد تا وضعیت پای او را آزمایش کند.
  2. تصویربرداری: برجستگی های استخوانی معمولاً با چشم غیر مسلح قابل مشاهده نیستند. به همین دلیل است که در صورت بروز علل ناشناخته درد و التهاب پا ، ابزار تصویربرداری تشخیصی ضروری است. برای تشخیص صحیح باید به یک متخصص، مانند جراح ارتوپدی یا متخصصین فعال در زمینه مشکلات پا مراجعه کرد. آن ها می توانند خار پاشنه را از طریق اشعه ایکس تشخیص دهند. 

چگونه خار پاشنه را درمان کنیم؟

درمان خار پاشنه در درجه اول شامل استراحت و تغییر سبک زندگی است. در زیر به برخی از درمان های موثر اشاره می کنیم:

کمپرس سرد:

استفاده از کمپرس یخ یا سرد به مدت ۱۵ دقیقه ممکن است با بی حس کردن موقت ناحیه دردناک، باعث تسکین درد خار پاشنه شود. این روش همچنین به کاهش تورم کمک می کند. کمپرس سرد نسبت به کمپرس های حرارتی و گرم برای درمان خار پاشنه ترجیح داده می شود.

تزریق داروهای ضد التهاب:

برای تسکین درد شدید، پزشک متخصص می تواند آمپول های کورتیکو استروئیدی را تجویز کند. این آمپول های ضد التهابی به کاهش درد و التهاب در سراسر پاشنه و قوس پا کمک می کنند.

داروهای مسکن بدون نسخه:

درد حاد یا کوتاه مدت ممکن است با کمک داروهای مسکن بدون نسخه (OTC) کاهش یابد. این داروها می توانند شامل شامل استامینوفن (تایلنول)، آسپرین یا ایبوپروفن باشد.

✅نکته: اگر داروی دیگری مانند داروهای رقیق کننده خون می خورید و یا مشکلات کبدی یا کلیوی دارید که می توانند از تاثیر مسکن های OTC جلوگیری کنند، به پزشک اطلاع دهید.

تمرینات فیزیوتراپی و تمرینات کششی:

پزشک متخصص ممکن است فیزیوتراپی را به عنوان روشی برای یادگیری و انجام تمریناتی جهت جلوگیری از درد طولانی مدت توصیه کند، به خصوص که داروهای ضد التهاب را می توان فقط برای مدت زمان کوتاهی مصرف کرد. تمرینات خار پاشنه شامل کشش پاشنه پا و جفت کف پاها است. فیزیوتراپیست می تواند به شما نشان دهد که چگونه برخی از تمرینات را در خانه انجام دهید. این موارد را می توان در هر زمان از روز انجام داد، اما انجام تمرینات کششی در شب قبل از خواب می تواند مفیدتر باشد.

استراحت کردن:

استراحت یکی از اقدامات درمانی است که هم برای کاهش ورم کف پا و هم خار پاشنه توصیه می شود. استراحت نه تنها به تسکین درد حاد کمک می کند، می تواند از وخیم شدن این وضعیت جلوگیری نماید. استراحت دادن به پاها بعد از ایستادن به مدت طولانی و انجام فعالیت بسیار مهم است. در صورت وجود درد حاد خار پاشنه، پزشک ممکن است از فرد بخواهد تا زمانی که علائم او فروکش نمی کند، به پای خود استراحت دهد؛ قرار دادن وزن روی پاشنه پا در حالی که درد دارد، احتمالاً وضعیت را بدتر می کند و همچنین می تواند زمان بهبودی را طولانی کند.

استفاده از کفش های مخصوص و طبی:

استفاده از کفظ های مخصوص و یا استفاده از کفی های دارای قوس و نرمی مناسب، می توانند به پا در پشتیبانی صحیح از قوس و پاشنه، برای کاهش درد کمک کنند. پد های مخصوص پاشنه نیز می توانند از ساییدگی بیشتر جلوگیری نمایند. آنها را باید همزمان با پوشیدن یک کفش مناسب جهت محافظت از پا استفاده کرد.

جراحی خار پاشنه:

وقتی درد خار پاشنه پا شدید و مداوم شود، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند؛ این نوع جراحی شامل برداشتن خار پاشنه است. جراحی خار پاشنه پا نه تنها درد را کاهش می دهد، بلکه هدف آن افزایش تحرک در کل پا می باشد. اکثر افرادی که این نوع جراحی را انجام می دهند، بیماری التهاب مفصل کف پا نیز هستند. با توجه به سایر روش های درمانی و موجود، انجام جراحی برای خار پاشنه معمول نیست. پزشک قبل از توصیه جراحی خار پاشنه، با انجام آزمایش های تصویربرداری نهایی از طریق اشعه ایکس و EKG، تشخیص می دهد که آیا فرد یک کاندید مناسب برای عمل هست یا خیر.

ورزش برای خار پاشنه:

ورزش های کششی روش های خوبی برای تهویه کلی اعضای بدن هستند زیرا به فرد کمک می کنند تا عضلات دردناک و رباط های سفت را تمرین داده و از آسیب دیدگی نیز جلوگیری کنند. همین مفهوم برای مدیریت و بهبودی درد خار پاشنه نیز استفاده می شود. انواع خاصی از تمرینات کششی می توانند به بهبود درد و التهاب در مناطق پاشنه و ساق پا کمک کنند. این تمرینات شامل:

  • گذاشتن کف دست ها روی دیوار و شروع تمرینات کششی
  • کشش عضله کف پا روی پله ها
  • قرار دادن توپ گلف یا تنیس در ناحیه گود کف پا و شروع تمرین
  • دراز کردن پاها در حالت نشسته، خم شدن به سمت انگشتان پا و ماساژ انگشتان
  • قرار دادن یک حوله روی زمین و برداشتن آن با پا

۹. طب سنتی:

استفاده از روغن های اساسی برای درمان خار پاشنه: برخی از روغن های اساسی تاثیرات ضد التهاب طبیعی دارند و باعث کاهش درد و تورم می شوند. این روغن ها ممکن است برای تسکین بیشتر درد در قسمت پاشنه موثر باشند، برای این کار فقط کافی است پایتان را با این روغن ها ماساژ دهید. برخی از برجسته ترین روغن های اساسی دارای تاثیرات ضد التهاب عبارت اند از:

  • روغن ترنج
  • روغن اوکالیپتوس
  • روغن رازیانه
  • روغن اسطوخدوس
  • روغن پرتقال
  • روغن رزماری
  • روغن کنجد
  • روغن آویشن

هنوز مطالعاتی برای ارزیابی اثرات ضد التهابی این روغن ها در حال انجام است، و در حال حاضر هیچ مدرک مشخصی در دسترس نیست که ثابت کند روغن های اساسی برای "بهبود" خار پاشنه موثر می باشد. همچنین لازم به یادآوری است که این روغن ها دارای خواص دارویی هستند و در صورت استفاده نادرست، می توانند عوارض جانبی ایجاد کنند. همیشه چند قطره از یک روغن اساسی را حداقل با سه برابر مقدار روغن حامل (مانند روغن نارگیل) ترکیب کنید و قبل از استفاده، مقدار کمی از آن را روی پوستتان برای بررسی حساسیت بمالید.

چگونه می توان از خار پاشنه جلوگیری کرد؟

جلوگیری از خار پاشنه نیاز به توجه بیشتر به سلامت کلی پا دارد. مراقب فشارهای روزمره ای که روی پاهایتان اعمال می کنید باشید و در پایان روز حتما به آنها استراحت دهید. به عنوان یک قاعده کلی، هرگز نباید درد پاشنه پا را نادیده بگیرید. ادامه دادن راه رفتن، ورزش یا پوشیدن کفشی که باعث درد پاشنه می شود می تواند منجر به بروز بیماری و دردهای طولانی مدت مانند خار پاشنه شود. اگر بعد از هر فعالیتی درد پاشنه پا احساس کردید، آن قسمت را با کمپرس یخ ببندید و به پای خود استراحت دهید تا بهتر شود.

 

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
مطالب مرتبط
صافی کف پا
انواع سرفه و درمان
درمان خانگی سرفه خشک
خارج کردن آب از داخل گوش
عوارض لیپوساکشن چیست؟
نکات مهم هنگام گرفتگی گوش
آخرین مطالب
درد مفصل
تفاوت ناتوانی جنسی و عقیم بودن (نازایی)
انواع سرفه و درمان
آسپارتام چیست؟
علت سنگین شدن سینه ها
امیکرون کودکان