استفراغ سیاه و قهوه ای نشانه چیست؟

نویسنده سارا فرخی
بررسی علمی دکتر فاطمه خلیلی

استفراغ  سیاه رنگ یا قهوه ای رنگ می تواند ترسناک باشد همانگونه که می دانید رنگ استفراغ می تواند تعیین کند که چه مشکلی در بدن وجود دارد که موجب بالا آوردن شده. استفراغ شدید اگر همراه با سرگیجه، تپش قلب، درد قفسه سینه یا تنگی نفس باشد می تواند نشان دهنده یک مشکل جدی در بدن باشد. استفراغ سیاه یا قهوه ای ممکن است به معنی خونریزی داخلی باشد. به این مشکل ، استفراغِ قهوه آسیاب شده نیز گفته می شود. زیرا خون نیمه هضم شده مانند کف قهوه به نظر می رسد. علت استفراغ سیاه و قهوه ای می تواند خونریزی در دستگاه گوارش (GI) باشد. در حالت کلی استفراغ با رنگ های بسیار تیره اغلب از خونریزی در معده ناشی می شوند.

 در این متن به بررسی علت و درمان استفراغ تیره (سیاه و قهوه ای )می پردازیم.

علت استفراغ سیاه و قهوه ای چیست؟

عوامل محدودی می‌توانند منجر به خروج محتویات سیاه رنگ از معده و دهان شوند. در ادامه به برخی از این عوامل اشاره خواهیم کرد:

۱. ورم معده

التهاب پوشش معده از جمله مواردی است که منجر به استفراغ سیاه یا قهوه ای می شود. این بیماری ممکن است در اثر موارد زیر رخ دهد:

  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID مانند Advil)،
  • عفونت های مختلف
  • سیگار کشیدن

ورم معده همچنین می توانند هنگام غذا خوردن باعث ایجاد درد در قسمت فوقانی شکم شوند. هنگام دفع، مدفوع به صورت سیاه و یا قیر مانند ظاهر خواهد شد.

درمان استفراغ تیره به عنوان یک فوریت پزشکی مهم است.

۲. خونریزی دستگاه گوارش فوقانی (GI)

علائم

  • درد بالای شکم که هنگام غذا خوردن بدتر می شود.
  • خستگی و سبکی سر به دلیل از دست دادن خون
  • مدفوع سیاه یا قیر رنگ 
  • خونریزی از دستگاه گوارش: که شامل خونریزی داخلی از مری، معده یا روده کوچک است. خونریزی می تواند خفیف یا شدید و تهدید کننده زندگی باشد. اگر خونریزی خفیف باشد، درد در قسمت فوقانی شکم یا مدفوع سیاه ممکن است اولین نشانه آن باشد.
  • خونریزی شدید می تواند دستگاه گوارش را تحریک کند و منجر به استفراغ شود که به نظر می رسد هم رنگ قهوه و حتی تیره تر از آن است.

هشدار: استفراغ قرمز روشن نشانه خونریزی شدید است و بسیار جدی می باشد.

علل خونریزی داخلی:

شایعترین علت شامل زخم معده، ورم معده و یا ازوفاژیت است. یک علت شایع التهاب دستگاه گوارش فوقانی (ورم معده، ازوفاژیت) یا زخم، عفونت باکتریایی است که با نام H. pylori شناخته می شود.

درمان:

اگر پزشک فکر کند که عفونت وجود دارد، انجام آزمایش را تجویز می کند و در صورت نیاز یک دوره مصرف آنتی بیوتیک گذارانده می شود. در صورت درمان صحیح، دستگاه گوارش می تواند بهبود یابد و از خونریزی دستگاه گوارش فوقانی جلوگیری خواهد شد. اگر استفراغ سیاه به استفراغ خونی و قرمز تغییر شکل دهد، بلافاصله باید با اورژانس تماس گرفت و به بیمارستان رفت.

۳. خونریزی حاد واریسی

علائم:

  • خستگی
  • سبکی سر
  • رنگ پریدگی صورت و بدن
  • مدفوع سیاه و قیر مانند
  • زردی (پوست زرد و یا چشم زرد)
  • متورم شدن شکم 
  • درد شکم که معمولاً در بالا سمت راست شکم رخ می دهد

علت:

خونریزی حاد واریسی در اثر واریس (بزرگ شدن رگ های خونی) ایجاد می شود. واریس در صورت ایجاد زخم در کبد، باعث ایجاد فشار در رگ های خونی کبدی می شود. در نهایت این اتفاق منجر به برگشت خون به داخل رگ های مری می گردد. این امر باعث گشاد شدن و ضعیف شدن رگ های مری و در نهایت نشت یا ترکیدگی رگ خونی می شود. اگر خون از رگ به بیرون نشت کند، وارد معده می شود. این خون در اثر فعالیت های اسیدی در معده، به رنگ سیاه در می آید. اگر عملیات هضم به صورت نیمه کاره روی این خون انجام گیرد، رنگ آن هنگام استفراغ، قهوه ای خواهد بود. 

درمان:

درمان بستگی به میزان خونریزی دارد. گاهی اوقات در طی آندوسکوپی، واریس کشف می شود. بعضی اوقات متخصصان گوارش برای جلوگیری از خونریزی، واریس را بانداژ می کنند یا برای کاهش فشار داخل عروق مری، دارو تجویز می کنند. در بیمارستان، ممکن است برای جلوگیری از خونریزی یک بالون باریک و بزرگ به مری فرستاده شود و با باد کردن آن برای اعمال فشار مستقیم به مری، استفاده شود. همچنین آندوسکوپی اورژانسی برای تعیین محل خونریزی و جلوگیری از آن انجام می شود.

۴. زخم معده

علائم:

  • سوزش درد در قسمت فوقانی شکم که بعد از خوردن غذا بدتر می شود.
  • از دست دادن اشتها و یا داشتن حالت تهوع
  • نفخ یا آروغ زدن

علت:

زخم معده، می تواند در هر نقطه از مخاط معده یا در ابتدای ورودی روده کوچک ایجاد شود. این زخم در پوشش معده به دلیل التهاب ایجاد می شود. علت این امر معمولاً موارد زیر است:

  • عفونت با باکتری هایی مانند H pylori
  • مصرف برخی داروها: از جمله داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن (Advil) یا آسپرین
  • مصرف بیش از حد الکل

درمان:

بدن بعد از بریدگی یا جراحات دیگر، برای بهبودی به زمان نیاز دارد. اما زمان تاثیری بر بهبودی زخم معده  ندارد. زیرا هر بار که غذا خورده می شود، معده اسید ترشح می کند تا غذا هضم گردد. این اتفاق می تواند دوباره به مخاط معده آسیب برساند. بنابراین پزشک ممکن است داروهایی را تجویز کند که تولید اسید را کاهش می دهند، از پوشش معده محافظت کنند و یا در صورت وجود عفونت H pylori، آن را درمان کند.

همچنین باید از مصرف الکل، سیگار کشیدن و غذاها و داروهایی که باعث تحریک و التهاب معده می شوند خودداری کرد.

۴. سرطان معده

علائم:

  • درد شکمی که بعد از خوردن غذا بدتر می شود
  • نفخ شکم
  • لاغری ناخواسته
  • خستگی
  • احساس سیری بعد از خوردن غذای خیلی کم

سرطان معده، به معنای ایجاد تومور در معده است. این نوع سرطان معمولاً در قسمت اصلی معده (بدنه معده) یا جایی که مری (لوله بلندی که غذا را به سمت معده می برد) با معده (محل اتصال دستگاه گوارش) تلاقی می کند، رخ می دهد. این تومور می تواند خوش خیم (غیر سرطانی) یا بدخیم (سرطانی) باشد.

درمان:

درمان این بیماری به محل ایجاد تومور بستگی دارد. اما معمولاً برای برداشتن تومور به جراحی نیاز است.

سایر علل احتمالی

تعدادی از بیماری های دیگر نیز ممکن است باعث استفراغ سیاه یا قهوه ای شوند. اگرچه این موارد غیر معمول است اما غیر ممکن نیست. این دلایل می توانند یکی از موارد زیر باشند:

  • نارسایی کبدی
  • تومورهای دستگاه گوارش
  • بدشکلی رگ های خونی (آنژیودیسپلازی و سایر ناهنجاری ها) که خطر خونریزی را افزایش می دهند.
  • سندروم مالوری ویس که پس از استفراغ مکرر و شدید رخ می دهد. اما معمولاً خود به خود برطرف و درمان می شود.
  • بلعیدن جسم خارجی که به بخشی از مری یا معده آسیب می رساند.
  • عارضه ناشی از یک روش پزشکی، مانند آندوسکوپی.
  • پرخوری که یک اختلال خوردن است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر استفراغ سیاه یا قهوه ای وجود دارد و هر یک از این علائم در فرد بروز پیدا کرد، باید به اورژانس مراجعه شود:

  • شروع به استفراغ سیاه یا قهوه ای یا مقدار زیادی خون
  • داشتن ۱ تا ۲ بار استفراغ  یا بیشتر در طول روز
  • درد شدید در ناحیه شکمی 
  • سرگیجه، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب 

درمان های مورد تایید برای استفراغ سیاه یا قهوه ای

برای جلوگیری از خونریزی GI، پزشک ممکن است روش های زیر را پیشنهاد کند:

  • آمبولیزاسیون: که شامل تزریق مستقیم داروی مخصوص به رگ های خونی برای جلوگیری از خونریزی است.
  • استفاده از ابزارهای مخصوص: استفاده از نوارهای مخصوص برای درمان عروق خونریزی دهنده، به ویژه در مری.
  • بریدن رگ: برای بستن قسمت معیوب رگ خونی.
  • جراحی: برای پایان دادن به خونریزی هایی که غیرقابل کنترل هستند.

بسته به علت اصلی ایجاد کننده، پزشک ممکن است داروهای زیر را نیز تجویز کند:

  • آنتی بیوتیک ها: مانند آموکسی سیلین، کلاریترومایسین یا لووفلوکساسین.
  • گیرنده های اسید معروف به بازدارنده های پمپ پروتون: برای جلوگیری از اسید معده که با مسدود کردن سلول های تولید کننده آن، به کاهش اسید معده کمک می کنند.
  • مسدود کننده های اسید: معروف به انسداد دهنده هیستامین برای کاهش میزان اسیدی که در معده تولید می شود.
  • ضد اسید (آنتی اسید): برای خنثی سازی اسید معده و تسکین سریع.

اگر این روش های درمانی موثر نبوده و شرایط تغییری نمی کند، پزشک ممکن است آندوسکوپی فوقانی یا کولونوسکوپی (یا هر دو) را برای بررسی دستگاه گوارش انجام دهد. این کار کمک می کند تا التهاب، زخم، واریس، ناهنجاری عروق و تومورهای احتمالی شناسایی شوند. پزشک همچنین ممکن است برای بررسی احتمال وجود سرطان یا عفونت، از بافت های مورد نظر خود نمونه برداری (بیوپسی) کند.

 

برای نصب اپلیکیشن هلیکس کلیک نمایید!
مشاوره آنلاین
| اطلاعات دارویی |
اطلاعات پزشکان
مطالب مرتبط
استفراغ صفراوی
علائم مسمومیت غذایی چیست؟
حساسیت به سویا
داروی بیزوپرولول
سرطان کام نرم ؛ از علائم تا درمان آن
سندرم سرتونین چیست؟
آخرین مطالب
حساسیت به سویا
زخم دهانه رحم یا سرویسیت
آیا آی وی اف درد دارد؟
داروی بیزوپرولول
آیا عفونت مخمری دارم یا چیز دیگر؟
هیدروپس جنینی چیست؟